Όπως υπογράμμισε, η συζήτηση για τις αξιοπρεπείς συντάξεις δεν μπορεί να απομονώνεται από τη συζήτηση για τους αξιοπρεπείς μισθούς. Οι χαμηλοί μισθοί, η εποχικότητα, οι διακοπές στην απασχόληση, η εργασία σε τομείς με μεγάλη ευαλωτότητα, όπως η γεωργία και οι μικροεπαγγελματίες, αλλά και η απλήρωτη εργασία στο σπίτι, διαμορφώνουν το επίπεδο των συντάξεων που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι μετά την αφυπηρέτησή τους.
Η πραγματικότητα αυτή, σημείωσε, δεν αποτελεί θεωρητική διαπίστωση, αλλά το υπόβαθρο των σημερινών συντάξεων φτώχειας για χιλιάδες συνταξιούχους του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Σύμφωνα με τη Γ.Γ. της ΠΕΟ, η αξιοπρέπεια στη σύνταξη προϋποθέτει ένα ισχυρό δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα, με έντονα στοιχεία αλληλεγγύης μεταξύ των εισφορέων και των γενεών, ώστε να διασφαλίζεται για όλους μια αξιοπρεπής σύνταξη.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχει η κοινωνική πολιτική, μέσα από οικονομικές παροχές και υπηρεσίες που θα στηρίζουν και θα συμπληρώνουν το εισόδημα των συνταξιούχων. Κύριο ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι η εξασφάλιση εισοδήματος που δεν θα διαιωνίζει τη φτώχεια.
Ο τρίτος πυλώνας αφορά τα Ταμεία Προνοίας ή τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια, τα οποία θα πρέπει να λειτουργούν ως συμπληρωματικό εισόδημα μετά την αφυπηρέτηση.
Οι διεκδικήσεις της ΠΕΟ
Η ΠΕΟ θέτει ως άμεση προτεραιότητα την αντιμετώπιση του προβλήματος των σημερινών συνταξιούχων που ζουν με εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ομοσπονδία διεκδικεί παρεμβάσεις τόσο μέσω του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων όσο και μέσω του Σχεδίου Χαμηλοσυνταξιούχων, ενώ θέτει επιτακτικά το ζήτημα της αντιμετώπισης του πέναλτι 12% στις συντάξεις όσων αφυπηρετούν στα 63 έτη.
Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνεται επίσης η αποκατάσταση του δικαιώματος σύνταξης χηρείας για άντρες που έχασαν τις συζύγους τους πριν από το 2018, καθώς και η αλλαγή των προϋποθέσεων εισφορών για τη σύνταξη ανικανότητας, ώστε να διευρυνθεί η δυνατότητα κάλυψης των δικαιούχων.
Παράλληλα, η ΠΕΟ θέτει ζητήματα που αφορούν το ανεργιακό επίδομα για άτομα που συνεχίζουν να εργάζονται μετά την ηλικία των 63 ετών, το αποθεματικό του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και την αποπληρωμή της οφειλής του κράτους προς το ΤΚΑ.
Σε ό,τι αφορά τα Ταμεία Προνοίας, η θέση της ΠΕΟ είναι ότι αυτά πρέπει να συνδέονται με τις Συλλογικές Συμβάσεις και να αποτελούν μέρος της ρύθμισης βασικών όρων απασχόλησης για όλους τους εργαζόμενους.
Αναφερόμενη στην πρόταση της κυβέρνησης για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, η Σ. Χαραλάμπους στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο προκύπτουν οι προτεινόμενες αυξήσεις στις συντάξεις.
Όπως σημείωσε, οι αυξήσεις που προβάλλονται εδώ και δύο χρόνια δεν είναι ικανοποιητικές και προκύπτουν σε μεγάλο βαθμό μέσα από ανακατανομή πόρων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, σε συνδυασμό με αλλαγές που αυστηροποιούν τα κριτήρια για τη θεμελίωση δικαιωμάτων στο μέλλον και επηρεάζουν την αλληλεγγύη μεταξύ των εισφορέων.
Η θέση που ανέδειξε η ΠΕΟ είναι ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται το πρόβλημα με αύξηση σήμερα των συντάξεων αλλά μεταφέροντας το βάρος στους επόμενους ασφαλισμένους.
Παράλληλα, η ΠΕΟ επισημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να διαθέσει πρόσθετους πόρους για το συνταξιοδοτικό. Ενδεικτικά, η δαπάνη της Κύπρου για συντάξεις ανέρχεται στο 7,6% του ΑΕΠ, έναντι 12,3% στην Ε.Ε.
«Μεταρρύθμιση με ξένα κόλλυβα»
Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα, η ΠΕΟ θέτει το ζήτημα της επάρκειας των πόρων ως κεντρικό στην όποια συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Η ενίσχυση των συντάξεων δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων του ΤΚΑ ούτε σε αλλαγές που θα περιορίσουν τα δικαιώματα των επόμενων γενεών.
Το ουσιαστικό ζήτημα, όπως ανέδειξε η Γ.Γ. της ΠΕΟ, είναι η εξεύρεση μιας πραγματικής απάντησης στο πρόβλημα των χαμηλών και ανεπαρκών συντάξεων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται ζητήματα όπως η αντιμετώπιση του πέναλτι 12%, οι συντάξεις χηρείας και το Σχέδιο Χαμηλοσυνταξιούχων.
Για την ΠΕΟ, η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση οφείλει να διασφαλίζει αξιοπρεπές εισόδημα στην τρίτη ηλικία, χωρίς να μεταφέρει το κόστος στις επόμενες γενιές εργαζομένων και ασφαλισμένων.
Η συζήτηση για τις συντάξεις, επομένως, δεν αφορά μόνο το ύψος της σύνταξης όταν ο εργαζόμενος αποχωρεί από την εργασία. Αφορά συνολικά τους μισθούς, την κοινωνική ασφάλιση, τις συνθήκες εργασίας, τις Συλλογικές Συμβάσεις, τα Ταμεία Προνοίας και τον ρόλο του κράτους στη διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης στην τρίτη ηλικία.
