Το 29ο Συνέδριο της ΠΕΟ το οποίο συνήλθε στις 4 και 5 Δεκεμβρίου 2025 στο οίκημα της ΠΕΟ στην Λευκωσία, μετά από συζήτηση πάνω στην Έκθεση Δράσης του Γενικού Συμβουλίου της ΠΕΟ προς το συνέδριο αποφασίζει τα ακόλουθα:
1.Το βασικό στοιχείο που χαρακτηρίζει το διεθνές σκηνικό είναι το γεγονός ότι με ακόμα μεγαλύτερη ένταση και οξύτητα προβάλλουν μπροστά στην ανθρωπότητα τα προβλήματα, οι αντιφάσεις, τα αδιέξοδα του καπιταλιστικού συστήματος. Οι ανισότητες βαθαίνουν, ο πλούτος υπερεσυσσωρεύεται στα χέρια λίγων. Οι ανισότητες εκφράζονται και στην ανισόμετρη ανάπτυξη μεταξύ κρατών και περιφερειών. Η όξυνση των αντιθέσεων και των ανταγωνισμών ανάμεσα στα ισχυρά κέντρα του πλανήτη οδηγεί σε αναδιάταξη δυνάμεων και συμμαχιών, σε κλυδωνισμούς στις δομές διεθνούς συνεργασίας.
Θύμα της υπερεκμετάλλευσης, με σκοπό το κέρδος, είναι και η χρήση των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα την οικολογική και περιβαλλοντική κρίση, με φαινόμενα όπως η κλιματική αλλαγή με την υπερθέρμανση του πλανήτη, της λειψυδρίας, των πλημμυρών κ.α. Από αυτά τα φαινόμενα επηρεάζεται και η Κύπρος. Χρειάζεται ένα νέο μοντέλο που να βασίζεται σε αειφόρο ανάπτυξη, να σέβεται και να προστατεύει το περιβάλλον.
Η επιθετικότητα των κυρίαρχων ιμπεριαλιστικών κύκλων των οποίων ηγούνται οι ΗΠΑ εντείνεται και γίνεται ακόμη πιο απροκάλυπτη και ωμή υπό τη διακυβέρνηση Τράμπ.
Δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αντί να λειτουργά ως παράγοντας σταθερότητας και προάσπισης των αρχών του διεθνούς δικαίου, μετατρέπεται στο πρόθυμο χέρι προώθησης των πολιτικών αυτών.
Οι πόλεμοι και οι περιφερειακές συγκρούσεις, ως μέσο οικονομικού στρατιωτικού και πολιτικού ελέγχου, γίνονται ολοένα και πιο συχνοί.
Προϊόν της βαθιάς και οξυμένης κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος, των αδιεξόδων και των κοινωνικών ανισοτήτων που είχαν συσσωρεύσει οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές των τελευταίων δεκαετιών, αποτελεί η συνεχιζόμενη ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων τα οποία έχουν καταστεί κυβερνώντα και συγκυβερνώντα κόμματα σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Η άνοδος της ακροδεξίας αποτελεί απειλή για τη δημοκρατία, τα κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα. Επίσης ανησυχητικό είναι το φαινόμενο εμφάνισης προσώπων τα οποία υπό τον μανδύα του αντισυστημικού και του καινούργιου, προωθούν την ισοπέδωση, την απαξίωση και την απομάκρυνση από τους συλλογικούς αγώνες.
Η ΠΕΟ σταθερά και με συνέπεια μέσα από τις γραμμές της ΠΣΟ και του φιλειρηνικού κινήματος θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά στον αγώνα για υπέρασπιση της ειρήνης ενάντια στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, για υπεράσπιση των αρχών της δημοκρατίας. Θα συνεχίσουμε ενεργητικά να συμπαραστεκόμαστε σε κάθε λαό που αγωνίζεται για την ελευθερία, τη δημοκρατία, για το δικαίωμα του να αποφασίζει για το μέλλον του. Θα συνεχίσουμε να αντιπαλεύουμε τη μισάνθρωπη ιδεολογία του φασισμού, διαπαιδαγωγώντας τους εργαζόμενους στις αρχές της δημοκρατίας, της αποδοχής, ενάντια στον ρατσισμό και τη ξενοφοβία.
Το Συνέδριο εκφράζει την αλληλεγγύη του στον Παλαιστινιακό λαό στηρίζοντας το δικαίωμα του να αποκτήσει το δικό του Παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Εκφράζουμε παράλληλα την αλληλεγγύη στον ηρωικό λαό της Κούβας ο οποίος δίνει μάχη αξιοπρέπειας και επιβίωσης απέναντι στο απάνθρωπο εμπάργκο των ΗΠΑ. Καταδικάζουμε τις ιμπεριαλιστικές απειλές των ΗΠΑ κατά του λαού και της κυβέρνησης της Βενεζουέλας
2. Πενήντα ένα χρόνια μετά το δίδυμο έγκλημα του πραξικοπήματος και της τούρκικης εισβολής, το κυπριακό πρόβλημα παραμένει άλυτο. Από το 2017 και την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, βιώνουμε το μακροβιότερο αδιέξοδο στο κυπριακό.
Η πρόσφατη εκλογή του νέου ηγέτη των Τουρκοκυπρίων κ. Έρχιουρμαν, αποτελεί θετική εξέλιξη και ένδειξη της εναντίωσης της πλειοψηφίας της τουρκοκυπριακής κοινότητας στην πολιτική των δύο κρατών. Η ΠΕΟ επαναλαμβάνει την ανάγκη η δική μας πλευρά με σταθερότητα και συνέπεια να παραμείνει προσηλωμένη στην αναζήτηση λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, στη βάση των συμφωνιών κορυφής και των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Ιδιαίτερα σημαντικό στο σημερινό στάδιο που βρίσκεται το Κυπριακό είναι η πλήρης αποδοχή του διαπραγματευτικού κεκτημένου και των συγκλίσεων που μέχρι σήμερα έχουν επιτευχθεί, με στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που έμειναν το 2017. Αυτή η προσπάθεια θα πρέπει να συνοδευτεί με τη διαμόρφωση θετικής ατζέντας προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα.
Η ΠΕΟ θα συνεχίσει να εργάζεται συστηματικά και με συνέπεια στην κατεύθυνση της κοινής δράσης με το προοδευτικό τουρκοκυπριακό συνδικαλιστικό κίνημα. Θα συνεχίσουμε να αντιπαλεύομε τον εθνικισμό σωβινισμό, τις φωνές της διαίρεσης και της παθητικής αποδοχής του Στάτους – Κβο. Μαζί με την Dev-is και τις υπόλοιπες τουρκοκυπριακές συνδικαλιστικές οργανώσεις, μέλη της ΠΣΟ, θα εργαζόμαστε για ενδυνάμωση του κοινού μετώπου των εργαζομένων, στοιχείο απαραίτητο στον αγώνα για επανένωση του τόπου και του λαού μας.
3. Η παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία ταλανίζονται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, από τις πολλές και διαδοχικές κρίσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας: τη χρηματοπιστωτική κρίση, την κρίση δημοσίου χρέους για τη διάσωση του τραπεζικού τομέα, την υγειονομική κρίση του κορωνοϊού και την κρίση κόστους διαβίωσης των τελευταίων ετών.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις και η επέκταση των στρατιωτικών συγκρούσεων δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη. Πρόσθετους κινδύνους δημιουργούν επίσης οι γεωπολιτικές αναμετρήσεις ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία, αλλά και η κλιμάκωση του εμπορικού «πολέμου» για τα προϊόντα τεχνολογίας αιχμής ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα. Με την ανάληψη της εξουσίας από τη νέα διοίκηση Τραμπ στις ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2025, ξέσπασε ένας πρωτοφανής πόλεμος εμπορικών δασμών ανάμεσα στις ΗΠΑ και σχεδόν όλες τις χώρες της υφηλίου που τείνει να τινάξει στον αέρα το σύστημα εμπορικών σχέσεων, που οι ίδιες οι ΗΠΑ και οι δυτικοί σύμμαχοί τους επέβαλαν τις τελευταίες δεκαετίες, αρχικά με τις συμφωνίες GATT και στη συνέχεια μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Ιδιαίτερα έντονες επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο των εργαζόμενων και των ευάλωτων ομάδων σε ολόκληρο τον κόσμο έχει επιφέρει η πρωτοφανής αύξηση στις τιμές προϊόντων και βασικών αγαθών, που άρχισε το 2021 και εντάθηκε το 2022.
Ο πληθωρισμός έφτασε σε πρωτοφανή επίπεδα. Ενώ αρχικά η έξαρση του πληθωρισμού αποδόθηκε στην απότομη άνοδο των διεθνών τιμών των ενεργειακών προϊόντων και στις διαταραχές του παγκόσμιου εμπορίου που προκάλεσε η κρίση του κορωνοϊού, ένα μεγάλο μέρος των αυξήσεων των τιμών, που φτάνει σε κάποιες περιπτώσεις στο 40%, οφείλεται στην επιλογή των επιχειρήσεων να αυξήσουν τα περιθώρια κέρδους τους, εκμεταλλευόμενες το γενικότερο πληθωριστικό περιβάλλον.
Αρνητική επίπτωση στο βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων στις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις δημόσιες επενδύσεις στους τομείς της υγείας, της παιδείας, της κοινωνικής πολιτικής, αναμένεται ότι θα επιφέρει η στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη λεγόμενη οικονομία του πολέμου με την διοχέτευση πέραν των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ σε πολεμικές επενδύσεις.
4. Το εσωτερικό πολιτικό οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον εξακολουθεί να καθορίζεται από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και πρακτικές.
Παρά τις εντυπωσιακές επιδόσεις της κυπριακής οικονομίας, η διανομή του παραγόμενου προϊόντος ανάμεσα στους εργαζόμενους και τους εργοδότες, εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από μεγάλη ανισότητα.
Αυτό οφείλεται στη μεγάλη υποτίμηση της εργασίας που πραγματοποιήθηκε κατά την προηγούμενη περίοδο της οξείας κρίσης, μέσω της εφαρμογής του μνημονιακού προγράμματος της Τρόικας και της κυβέρνησης Αναστασιάδη, και στην κρίση κόστους διαβίωσης της τριετίας 2021-2023, που έχουν προκαλέσει μία τεράστια μετατόπιση εισοδήματος από την εργασία προς τα κέρδη των επιχειρήσεων. Αυτή η μετατόπιση εισοδήματος έφτασε στο τέλος του 2024 στις 7,5 εκατοστιαίες μονάδες του προϊόντος στον επιχειρηματικό τομέα της χώρας. Αυτή η μετατόπιση συμβαίνει επειδή οι απολαβές των εργαζομένων δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό που αυξάνεται το ΑΕΠ και η απασχόληση, αφού εν πολλοίς οι αμοιβές εργασίας αποσυνδέθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική μεγέθυνση.
Η κερδοφορία του επιχειρηματικού τομέα, από το 2010 μέχρι το 2024 παρουσιάζεται αυξημένη κατά περίπου 60% η οποία σε μεγάλο ποσοστό συνεχίζει να διοχετεύεται σε άλλες χρήσεις και λιγότερο σε επενδύσεις που έχει ανάγκη η οικονομία της χώρας για να ενισχύσει την παραγωγική της βάση.
Παρά τις θετικές εξελίξεις στην οικονομία την τελευταία δεκαετία, τείνουν να παγιωθούν αλλαγές στη δομή και λειτουργία της οικονομίας που εμποδίζουν την ισότιμη διάχυση του παραγόμενου πλούτου σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, και παράλληλα αυξάνεται η εξάρτησή της από ξένα επιχειρηματικά συμφέροντα, τα οποία δραστηριοποιούνται στην Κύπρο με πρόσκαιρη και αρπακτική διάθεση.
Η Κύπρος χρειάζεται ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα οδηγήσει σε μια νέα διαφοροποιημένη ισορροπία ανάμεσα στον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα. Χρειάζεται αναπτυξιακές πολιτικές με μακρόπνοο σχεδιασμό που να εστιάζουν στην ανάπτυξη του πρωτογενούς, δευτερογενούς και του τριτογενούς τομέα αξιοποιώντας τα γεωγραφικά, κλιματικά και άλλα παραγωγικά πλεονεκτήματα της χώρας, αναπτύσσοντας τις αναγκαίες συνέργειες ανάμεσα στους διάφορους τομείς της οικονομίας με έμφαση στην αξιοποίηση της έρευνας και της καινοτομίας.
Σημαντικό βάρος στο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης μπορούν να διαδραματίσουν οι δημόσιοι οργανισμοί κοινής ωφελείας.
Με τους αγώνες που δώσαμε τα τελευταία χρόνια καταφέραμε να αποτρέψουμε την ιδιωτικοποίηση σημαντικών οργανισμών όπως της CYTA και της ΑΗΚ.
Οι προκλήσεις για το ρόλο και την προοπτική των ημιδημόσιων οργανισμών παραμένουν για αυτό και δεν εφησυχάζουμε.
Πολλοί Οργανισμοί, ιδιαίτερα αυτοί που εκτίθενται στον ιδιωτικό ανταγωνισμό, έχουν ανάγκη βελτίωσης και προσαρμογής στις σύγχρονες απαιτήσεις. Αυτή τη διαδικασία η ΠΕΟ τη στηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο, ώστε να βελτιωθεί η θέση τους και να ενισχυθεί η ικανότητά τους να ασκούν τον κοινωνικό και αναπτυξιακό ρόλο που ο λαός μας προσδοκά.
5. Σημαντικό ρόλο στη δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου διαδραματίζει το φορολογικό σύστημα.
Τα νομοσχέδια που κατάθεσε η κυβέρνηση στη Βουλή για τη φορολογική μεταρρύθμιση, δεν ανταποκρίνονται στον στόχο για μια ολοκληρωμένη, δίκαιη και προοδευτική φορολογική μεταρρύθμιση.
Οι κυβερνητικές προτάσεις είναι άδικες και πρόδηλα ευνοϊκές για τα μεγάλα εισοδήματα φυσικών προσώπων, τις επιχειρήσεις, τα εισοδήματα από μερίσματα ενώ συνεχίζεται η ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση ξένων φυσικών και νομικών προσώπων που μεταφέρουν την έδρα τους στην Κύπρο. Απουσιάζουν από την φορολογική μεταρρύθμιση μέτρα φορολόγησης του πλούτου όπως και μέτρα μείωσης των έμμεσων φορολογιών και στήριξης του εισοδήματος όσων είναι κάτω από το αφορολόγητο εισόδημα.
Η ΠΕΟ θα συνεχίσει την προσπάθεια για μια δίκαιη και προοδευτική φορολογική μεταρρύθμιση στη βάση των πιο κάτω αξόνων:
• Προοδευτική φορολόγηση των εισοδημάτων, με μεγάλη φορολογική κλιμάκωση όσο αυξάνουν τα εισοδήματα και με αντίστοιχη αυξημένη φορολογία των επιχειρηματικών κερδών που στη χώρα μας βρίσκεται στο πιο χαμηλό επίπεδο.
• Μείωση του μεριδίου του οριζόντιου έμμεσου φορολογικού βάρους στο συνολικό φορολογικό βάρος, όπως της φορολογίας στην κατανάλωση και του ΦΠΑ, που ως γνωστόν έχουν δυσβάσταχτες επιπτώσεις στα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα και στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
• Εισαγωγή/επέκταση της φορολογίας του πλούτου και της μεγάλης ακίνητης ιδιοκτησίας.
• Φορολόγηση των υπερκερδών των εταιρειών ενέργειας και των τραπεζών.
• Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής και ανάκτηση φορολογικών οφειλών προς το δημόσιο.
• Σχεδιασμός φορολογικών κινήτρων με ολιστική προσέγγιση.
• Σύνδεση της φορολογικής μεταρρύθμισης με την κοινωνική πολιτική, ώστε να στηριχθούν τα ευάλωτα νοικοκυριά και τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, που διαφορετικά δεν θα επωφεληθούν από τη φορολογική μεταρρύθμιση.
Θα συνεχίσουμε επίσης να επιμένουμε για την ανάγκη μη επιβολής των πράσινων φορολογιών.
6. Η ΠΕΟ, αναλύοντας τα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί στην εργασία τα τελευταία χρόνια, έχει ως κεντρικό της στόχο την επαναρύθμιση της σχέσης μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων μέσα από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, την εισαγωγή θεσμικών ρυθμίσεων για εφαρμογή των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, τη δημιουργία επαρκούς αξιοπρεπούς πλαισίου ελάχιστων όρων απασχόλησης για όσους εργαζόμενους δεν καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις, την εισαγωγή αποτελεσματικών ρυθμίσεων που θα καταπολεμούν την αδήλωτη, παράνομη εργασία και ρυθμίσεων που θα θέτουν αποτελεσματικό πλαίσιο λειτουργίας και προστασίας των εργαζομένων με τις νέες μορφές απασχόλησης.
Στην περίοδο που ανασκοπούμε επιβεβαιώθηκε ότι ο στόχος του κεφαλαίου είναι η παγίωση και διεύρυνση των μηχανισμών απορρύθμισης, και μέσω αυτών, η μονιμοποίηση των όσων επέβαλαν την περίοδο της οικονομικής κρίσης.
Στην επίτευξη των στόχων του, το κεφάλαιο έχει σύμμαχο και συνοδοιπόρο τις κυβερνήσεις τόσο του Αναστασιάδη – ΔΗΣΥ όσο και της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, οι οποίες από τη μια πρόθυμα λαμβάνουν αποφάσεις που εξυπηρετούν τις πολιτικές των εργοδοτών και από την άλλη σε ό,τι αφορά λήψη μέτρων στήριξης και ενίσχυσης των Σ.Σ.Ε., παρουσιάζουν μεγάλη απροθυμία.
Την περίοδο από το 28ο στο 29ο Συνέδριο, με τους αγώνες που δόθηκαν, κάναμε βήματα μπροστά στην προσπάθεια για επαναρύθμιση της εργασίας. Ειδικότερα τόσο κατά την ανανέωση Σ.Σ.Ε. στον κατασκευαστικό τομέα όσο και στα ξενοδοχεία, επιτεύχθηκαν νέες ρυθμίσεις με στόχο την εφαρμογή βασικών όρων των συλλογικών συμβάσεων από όλους τους εργοδότες στους δοσμένους κλάδους και εισαγωγή πιο αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου.
Σημαντική επιτυχία ήταν και η κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών για τα προγράμματα του Υπουργείου Παιδείας και η ρύθμιση των όρων απασχόλησης των εργαζομένων με Σ.Σ.Ε.
Η εισαγωγή μέτρων με στόχο την εφαρμογή των συμφωνηθέντων και η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται από Σ.Σ.Ε παραμένει κεντρικός στόχος της δράσης μας και για τα επόμενα χρόνια.
Προς αυτή την κατεύθυνση διεκδικούμε:
• Εισαγωγή υποστηρικτικών ρυθμίσεων για υποχρεωτική εφαρμογή των συμφωνηθέντων στις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις για όλους τους εργαζόμενους.
• Διασφάλιση στα κριτήρια απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες ότι προϋπόθεση για παραχώρηση άδειας είναι η εφαρμογή Σ.Σ.Ε. για όλο το προσωπικό, αξιοποιώντας προς τούτο τις πρότυπες συλλογικές συμβάσεις που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των συνδικαλιστικών οργανώσεων.
• Εισαγωγή ξεκάθαρων νομοθετικών ρυθμίσεων και διαδικασιών σε ό,τι αφορά τον καθορισμό των χαρακτηριστικών που καθορίζουν μια σχέση απασχόλησης ως μισθωτή απασχόληση. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα έντονο και αναγκαίο, λαμβάνοντας υπόψη ότι με την εξάπλωση νέων μορφών εργασίας ολοένα και περισσότερο υποκρύβεται η σχέση μεταξύ εργοδότη και εργοδοτούμενου.
• Μέτρα για στήριξη και ενθάρρυνση της ρύθμισης των όρων απασχόλησης με Σ.Σ.Ε. Για την επίτευξη αυτού του στόχου θα πρέπει άμεσα η κυβέρνηση να προχωρήσει στην υιοθέτηση της οδηγίας 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς.
• Υποχρέωση για εφαρμογή Σ.Σ.Ε. για όλους όσους αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν οποιαδήποτε δημόσια σύμβαση στη βάση των πρότυπων κανόνων.
• Σε φορείς και οργανισμούς των οποίων η λειτουργία χρηματοδοτείται με κρατικούς πόρους, να είναι προϋπόθεση για χρηματοδότηση / οικονομική στήριξη η εφαρμογή Σ.Σ.Ε.
• Αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας «Περί Αντιπροσώπων των εργαζομένων» από τις Υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας. Ειδικότερα, απαιτείται το Υπουργείο Εργασίας να παίρνει μέτρα εναντίον εργοδοτών που αρνούνται να δώσουν πρόσβαση ή παρεμβάλλουν προσκόμματα στην πρόσβαση των συνδικαλιστών στους χώρους εργασίας.
• Αποτελεσματικές νομικές ρυθμίσεις και ρυθμίσεις στις Σ.Σ.Ε. για τους εργαζόμενους στις ψηφιακές πλατφόρμες, με βασική αρχή ότι έχουν καθεστώς εξαρτημένης εργασίας και πρέπει να τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης και δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτή την ιδιότητα.
• Ένταξη στις Σ.Σ.Ε., όπου είναι αναγκαίο, ρυθμίσεων για συμπερίληψη των εργαζομένων με μερική απασχόληση, τηλεργασία κ.ά.
• Εντατικοποίηση των ελέγχων και συνεχής βελτίωση των μέτρων για παράνομη και αδήλωτη εργασία.
• Ενίσχυση με το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό της Ενιαίας Υπηρεσίας Επιθεώρησης.
7. Τον Γενάρη του 2023 εισήχθηκε ο Εθνικός Κατώτατος Μισθός.
Το διάταγμα για τον Κατώτατο Μισθό που αποφάσισε η κυβέρνηση Αναστασιάδη είχε πολλά κενά και αδυναμίες. Μετά από 12 χρόνια που ο κατώτατος μισθός ήταν καθηλωμένος αυξήθηκε μόνο κατά 1,7%. Επίσης σοβαρή αδυναμία ήταν η απουσία ωριαίας απόδοσης του Κατώτατου Μισθού, η μη διασύνδεση με την ΑΤΑ και η εξαίρεση επαγγελματικών ομάδων.
Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη η οποία εξέδωσε το διάταγμα που ισχύει από 1/01/2024 δεν πρόβηκε σε καμία ουσιαστική αλλαγή και διόρθωση των κενών που παρουσιάζει ο κατώτατος μισθός. Η αύξηση κατά 1,7 % του κατώτατου μισθού ένταξης .από €885 στα €900 μηνιαίως και του μισθού μετά από εξάμηνη υπηρεσία κατά 6,4% από €940 στα €1000 μηνιαίως, δεν κάλυψε ούτε κατά το μισό την απώλεια σε αγοραστική δύναμη λόγο πληθωρισμού.
Με την συμφωνία για την ΑΤΑ, τον Νιόβρη του 2025, στον Κατώτατο Μισθό ενσωματώνεται το ποσό που αντιστοιχεί στο εκάστοτε τιμαριθμικό επίδομα των δύο προηγούμενων ετών.
Η ΠΕΟ θα συνεχίσει να αγωνίζεται για βελτίωση τόσο σε σχέση με το ύψος του Κατώτατου Μισθού όσο και στις παραμέτρους και τα στοιχεία που τον συνθέτουν.
Συγκεκριμένα διεκδικούμε:
• Ουσιαστική αύξηση στο ύψος του Κατώτατου Μισθού.
• Αύξηση του κατώτατου μισθού ένταξης και του κατώτατου μισθού μετά εξάμηνη υπηρεσία με τον ίδιο ρυθμό, ώστε να μην διευρύνεται η ψαλίδα ανάμεσά τους.
• Θεσμοθετημένοι Κατώτατοι Μισθοί όπου υπάρχει κλαδική συλλογική σύμβαση να είναι οι εκάστοτε συμφωνημένοι κατώτατοι μισθοί στις Σ.Σ.Ε.
• Να μην υπάρχουν μη αιτιολογημένες εξαιρέσεις ομάδων εργαζομένων από τον κατώτατο μισθό.
• Ωριαία απόδοση για προσδιορισμένο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας και με αυξημένη αμοιβή της υπερωριακής εργασίας.
• Ετήσια τιμαριθμική προσαρμογή του ύψους του και συχνότερη προσαρμογή του στο επίπεδο ανάπτυξης της οικονομίας και των μισθών στη χώρα.
• Πληρωμένες ετήσιες αργίες και 13ο μισθό στις γιορτές των Χριστουγέννων.
• Αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου και επιβολής της συμμόρφωσης των επιχειρήσεων με τις πρόνοιες του διατάγματος.
8. Το 2024 έκλεισαν 80 χρόνια από τον ιστορικό αγώνα της 1ης του Μάρτη του 1944, με τον οποίο τέθηκαν οι βάσεις για μια από τις πιο θεμελιώδεις κατακτήσεις της κυπριακής εργατικής τάξης, της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής.
Η χρησιμότητα και η σημασία της ΑΤΑ τα τελευταία χρόνια έγινε ακόμα πιο αντιληπτή μέσα στους εργαζόμενους λόγω της ακρίβειας και του ψηλού πληθωρισμού.
Στην περίοδο από το προηγούμενο συνέδριο αναδείχθηκε, για ακόμα μια φορά, η μόνιμη προσπάθεια των εργοδοτών για κατάργηση της ΑΤΑ, εκφυλισμού του ρόλου και της εμβέλειας της ΑΤΑ.
Με τις δυναμικές μαζικές παναπεργίες που πραγματοποιήθηκαν τον Γενάρη του 2023 και τον Σεπτέμβριο του 2025, οι εργαζόμενοι επαναβεβαίωσαν την ετοιμότητα τους για προάσπιση του ρόλου και του χαρακτήρα της ΑΤΑ και για κάλυψη όλων των εργαζομένων με ΑΤΑ.
Η μόνιμη συμφωνία για την ΑΤΑ η οποία υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2025, αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη. Αποτράπηκε η προσπάθεια των εργοδοτών για κατάργηση της ΑΤΑ. Επιτεύχθηκε η σταδιακή πλήρης απόδοση της ΑΤΑ σε ένα χρονοδιάγραμμα 18 μηνών. Γίνεται ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση της επέκτασης της ΑΤΑ σε περισσότερους εργαζόμενους με την πρόνοια για διασύνδεση του Κατώτατου Μισθού με την ΑΤΑ και τη σωρευτική απόδοση της ανά 2 έτη στον Κατώτατο Μισθό.
Η αναθεώρηση του Κατώτατου Μισθού με την ΑΤΑ σωρευτικά ανά 2 έτη δεν μας ικανοποιεί και η ΠΕΟ στο πλαίσιο που υπάρχει για επανεξέταση αυτού του σημείου το 2028, θα διεκδικήσει ετήσια απόδοση της ΑΤΑ.
Η ΠΕΟ θα συνεχίσει να διεκδικεί τον στόχο ΑΤΑ για όλους όπως και μέτρα που θα οδηγούν στην αύξηση των εργαζομένων που καλύπτονται από Σ.Σ.Ε.
9. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται ολοένα και νέες μορφές διαμόρφωσης του πλαισίου εργασίας.
Η αγορά υπηρεσιών, η τηλεργασία, η εργασία σε ψηφιακές πλατφόρμες και εσχάτως η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία, με τον τρόπο που αξιοποιούνται από το κεφάλαιο, στοχεύουν στην περαιτέρω εντατικοποίηση της εργασίας, την προώθηση μεθόδων εργασίας έξω από το ρυθμισμένο πλαίσιο.
Οφείλουμε να παρακολουθούμε στενά τις αλλαγές που συμβαίνουν στις μεθόδους εργασίας και να εντείνουμε τις ενέργειες μας για αποτροπή φαινομένων χρήσης αυτών των λεγόμενων νέων μορφών εργασίας για περαιτέρω απορρύθμιση της εργασίας. Να διεκδικήσουμε την εισαγωγή νομοθετικών ρυθμίσεων που να διαμορφώνουν επαρκή και σαφή πλαίσια διασφάλισης των εργατικών δικαιωμάτων και της ισότητας μεταχείρισης των εργαζομένων με τηλεργασία και εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες και για ρύθμιση των δικαιωμάτων των όσων εργάζονται με αυτές τις ρυθμίσεις μέσα από συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και γενικά οι τεχνολογικές καινοτομίες δεν συνιστούν πρόβλημα από μόνες τους. Οι νέες τεχνολογίες έχουν ουδέτερη φύση. Δεν είναι καλές ή κακές για τον άνθρωπο και την ανθρώπινη εργασία. Οι δυνητικές τους επιπτώσεις εξαρτώνται πάντα από τον τρόπο χρήσης και ποιος τις ελέγχει. Επομένως, το ερώτημα κατά πόσο η ΤΝ θα εξελιχθεί σε ευλογία ή κατάρα εξαρτάται από τις πολιτικές επιλογές που κάνουμε, ώστε η ανάπτυξη της να ενταχθεί σε ένα πλαίσιο που θα εξυπηρετεί το γενικό κοινωνικό συμφέρον και θα βρίσκεται σε αρμονία με την αξιοπρεπή εργασία. Η ΤΝ μπορεί να συνδράμει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας, στη βελτίωση της ποιότητας της εργασίας και στη μείωση του χρόνου εργασίας. Με αυτό τον προσανατολισμό, η ΠΕΟ θεωρεί απαραίτητο να ξεκινήσει και στην χώρα μας μία ευρύτερη κοινωνική και πολιτική συζήτηση με στόχο τη θέσπιση ενός προληπτικού ρυθμιστικού πλαισίου που θα απαντά στις προκλήσεις που θέτει η διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία και στο περιβάλλον του χώρου εργασίας.
Διεκδικούμε μεταξύ άλλων:
α) το διαφανή σχεδιασμό των εφαρμογών ΤΝ που εισάγονται στον κόσμο της εργασίας και συμμετοχή των εργαζομένων και των οργανώσεων τους σε όλα τα στάδια της διαδικασίας,
β) τη θέσπιση της αρχής της ανθρώπινης επίβλεψης και διασφάλισης του δικαιώματος αμφισβήτησης και ανάκλησης αποφάσεων που λαμβάνονται με την υποστήριξη εφαρμογών ΤΝ,
γ) το σεβασμό και προστασία της ιδιωτικότητας των εργαζομένων,
δ) την επαρκή προσφορά ευκαιριών κατάρτισης και επανακατάρτισης στους εργαζόμενους,
ε) στην εγκατάσταση ασφαλιστικών δικλείδων, ώστε να προστατευτεί το νομοθετικό πλαίσιο κατά των διακρίσεων από τις αυθαίρετες χρήσεις εφαρμογών στη διαχείριση προσωπικού,
ζ) την εγκατάσταση αυστηρών κανόνων για την προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων της χώρας στην περίπτωση εκτέλεσης μεγάλων έργων υποδομής για την ΤΝ.
10. Το Συνέδριο σημειώνει με ικανοποίηση ότι στον τομέα της συνομολόγησης και ανανέωσης συλλογικών συμβάσεων πετύχαμε θετικά αποτελέσματα στα 4 χρόνια που ανασκοπούμε. Υπογράφτηκαν συλλογικές συμβάσεις σε νέους τομείς και χώρους εργασίας. Ολοκληρώσαμε σε πολύ μεγάλο βαθμό την επαναφορά μισθών και ωφελημάτων που μειώθηκαν την περίοδο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Πετύχαμε γενικές αυξήσεις στους πραγματικούς μισθούς με ιδιαίτερη έμφαση στους χαμηλά αμειβόμενους, βελτιώσαμε τις εκατέρωθεν εισφορές στα ταμεία προνοίας, ενισχύθηκε ο θεσμός των ταμείων ευημερίας.
Δόθηκαν μάχες ενάντια στις παραβιάσεις των συμφωνηθέντων για πλήρη εφαρμογή των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Το πλαίσιο διεκδικήσεων μας για τα επόμενα χρόνια πρέπει να στοχεύει σε αυξήσεις στους πραγματικούς μισθούς με ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση των μισθών των χαμηλά αμειβόμενων και στη βελτίωση των μισθών πρόσληψης. Η πολιτική των αυξήσεων να είναι τέτοια που να οδηγεί στη βελτίωση του μεριδίου της μισθωτής εργασίας στην κατανομή του εισοδήματος, στην καταπολέμηση των διακρίσεων στην προώθηση της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.
Έμφαση να δοθεί σε μέτρα στήριξης του συνδυασμού εργασίας και οικογένειας ιδιαίτερα με την πλήρη κάλυψη του εισοδήματος για τις περιόδους αδειών μητρότητας, πατρότητας, γονικής άδειας.
11. Προσοχή να συνεχίσει να δίνεται και στην ενίσχυση του θεσμού των Ταμείων Προνοίας.
Η συνεχής αύξηση του ποσοστού συνεισφοράς εργοδότη και εργαζομένου και η επέκταση του θεσμού είναι απαραίτητα στοιχεία έτσι που για να καταστούν τα Ταμεία Προνοίας ο δεύτερος συνταξιοδοτικός πυλώνας, ο οποίος σε συνδυασμό με το καθολικό σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, θα διασφαλίζει αξιοπρεπές, επαρκές βιοτικό επίπεδο μετά την αφυπηρέτηση, για όλους τους εργαζόμενους.
Να συνεχίσουμε να αντιστεκόμαστε σε ενέργειες που με πρόσχημα την καλύτερη εποπτεία προωθούν την αλλαγή του χαρακτήρα των Ταμείων Προνοίας και την εξίσωση τους με τις ιδιωτικές ασφάλειες. Επιπρόσθετα, να εργαστούμε για αποτροπή της θέσης της κυβέρνησης, όπως έχει κατατεθεί στα νομοσχέδια για την φορολογική μεταρρύθμιση, για φορολογία στα έσοδα των Ταμείων Προνοίας.
12. Η ΠΕΟ, από θέση αρχής, ήταν και είναι ενάντια σε κάθε μορφή διάκρισης τόσο στους τόπους εργασίας όσο και στην κοινωνία ευρύτερα. Οι ταξικοί, διαχρονικοί της αγώνες και διεκδικήσεις προωθούσαν το συμφέρον και την ευημερία όλων των εργαζομένων, ανεξαρτήτως των κοινωνικών χαρακτηριστικών τους, αν ήταν άνδρες ή γυναίκες, Ελληνοκύπριοι ή Τουρκοκύπριοι, ντόπιοι ή μετανάστες εργαζόμενοι κ.ο.κ. Φαινόμενα όπως ο εθνικισμός, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία θα πρέπει να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με στόχο την προστασία των εργαζομένων και τη διαφύλαξη της ενότητα μεταξύ των εργαζομένων.
Στον τομέα της έμφυλης ισότητας εξακολουθούν να παρουσιάζονται σημαντικά κενά, αποτέλεσμα των ανεπαρκών κοινωνικών πολιτικών, της υποχρηματοδότησης των πολιτικών προώθησης της ισότητας, της υποτίμησης της γυναικείας εργασίας, των αναποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου για εφαρμογή των νομοθεσιών για την ισότητα. Ζητήματα που πρέπει να συνεχίσουμε να τα έχουμε ψηλά στις διεκδικήσεις μας.
Η ενσωμάτωση των αρχών της ισότητας στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας είναι απαραίτητο εργαλείο το οποίο συγκροτημένα οφείλουμε να προωθούμε τα επόμενα χρόνια. Ιδιαίτερη προσοχή να δοθεί στην καταπολέμηση του χάσματος στις αμοιβές και στις συντάξεις, στη δημιουργία υγειούς και ασφαλές εργασιακού περιβάλλοντος και ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Στο πλαίσιο των ευρύτερων κοινωνικών διεκδικήσεων μας να συνεχίσουμε τον αγώνα μεταξύ άλλων για αύξηση της άδειας και του επιδόματος μητρότητας στις 26 εβδομάδες από το 1ο παιδί, για βελτίωση της άδειας πατρότητας, για πλήρη κάλυψη με επίδομα της γονικής άδειας, για επέκταση των δημόσιων κοινωνικών δομών φροντίδας παιδιών και άλλων εξαρτωμένων ατόμων.
13. Ένα σύγχρονο κράτος οφείλει να διασφαλίζει βασικά κοινωνικά αγαθά όπως η παιδεία, η στέγαση, η υγεία, η κοινωνική προστασία και στήριξη σε όλους τους πολίτες.
Η νεοφιλελεύθερη πολιτική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια και η εφαρμογή αποφάσεων που συρρικνώνουν τη παρέμβαση του κράτους επέδρασσαν αρνητικά και στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής.
Η ανάγκη για προοδευτικό εκσυγχρονισμό στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, για αλλαγές και βελτιώσεις που θα διευρύνουν παροχές και ωφελήματα, εισαγωγή νέων προγραμμάτων κοινωνικής στήριξης για τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, είναι επιτακτική με στόχο τη σμίκρυνση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, την αποτελεσματική καταπολέμηση της φτώχειας.
Για επίτευξη αυτών των στόχων το Συνέδριο σημειώνει την ανάγκη για διεύρυνση και εκσυγχρονισμό της επιδοματικής πολιτικής. Προς την κατεύθυνση αυτή καθίσταται απαραίτητη η αναθεώρηση των εισοδηματικών κριτηρίων και του ύψους όλων των επιδομάτων και η διασύνδεση με τιμαριθμική αναπροσαρμογή για όσα επιδόματα δεν προβλέπεται αυτό. Ιδιαίτερα σημειώνεται η ανάγκη για αύξηση του Ε.Ε.Ε. και των επιδομάτων που συνδέονται με αυτό.
14. Ο βασικότερος θεσμός κοινωνικής προστασίας είναι το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ).
Το συνέδριο επαναβεβαιώνει τις γενικές κατευθύνσεις πάνω στις οποίες η ΠΕΟ θα κινηθεί στη συζήτηση που διεξάγεται για μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος.
• Διατήρηση του δημόσιου υποχρεωτικού, καθολικού, κοινωνικά αλληλέγγυου συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων ως του κύριου και βασικού πυλώνα μέσω του οποίου ο κάθε συνταξιούχος θα λαμβάνει σύνταξη, η οποία δεν πρέπει να είναι κάτω από το όριο της φτώχειας. Διατήρηση του 65ου έτους ως του καθολικού ορίου συνταξιοδότησης.
• Διατήρηση του δικαιώματος για σύνταξη στο 63ο έτος της ηλικίας κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και δίκαιη και κοινωνικά ισορροπημένη ρύθμιση που να επιλύει το πρόβλημα της μείωσης κατά 12% σε όσους λαμβάνουν σύνταξη στα 63. Ειδικές ρυθμίσεις για εκείνες τις ομάδες των εργαζομένων, οι οποίοι λόγω συνθηκών εργασίας είναι υποχρεωμένοι να τερματίζουν την εργασία τους και λαμβάνουν τη σύνταξή τους στο 63ο έτος.
• Κατάργηση της πρόνοιας που αναφέρεται στην αναθεώρηση του ορίου συνταξιοδότησης ανάλογα με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής.
• Επίλυση του ζητήματος των προϋποθέσεων και των κριτηρίων για λήψη σύνταξης ανικανότητας όπως και της αδικίας της μη λήψης σύνταξης χηρείας από όσους κατέστησαν χήροι πριν από το 2018.
• Απλοποίηση, εκσυγχρονισμός και βελτίωση των διαδικασιών λήψης των διάφορων επιδομάτων και παροχών από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
• Ρύθμιση του χρέους του κράτους προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
• Αναβάθμιση του ρόλου και του τρόπου λειτουργίας του Συμβουλίου του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων προκειμένου να καταστεί πιο αποφασιστικός και αποτελεσματικός μηχανισμός διαχείρισης των ζητημάτων του ΤΚΑ.
15. Σε ότι αφορά τα άτομα της τρίτης ηλικίας σημειώνεται ειδικότερα η ανάγκη για:
• Μόνιμες αντισταθμιστικές παροχές στους συνταξιούχους για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
• Αναβάθμιση-βελτίωση και αντιμετώπιση των αδικιών και στρεβλώσεων του σχεδίου χαμηλοσυνταξιούχων, με αύξηση του ορίου φτώχειας και ένταξη επαναπατρισθέντων στους δικαιούχους.
• Ενίσχυση της κοινωνικής κάρτας με δωρεάν μετακινήσεις με τα λεωφορεία για όλους τους συνταξιούχους και εκπτώσεις σε υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
• Επαναφορά του πασχαλινού επιδόματος και του επιδόματος μάνας με τα κριτήρια που ίσχυαν πριν από την οικονομική κρίση.
• Τερματισμός των υπερχρεώσεων στα ασφάλιστρα των αυτοκινήτων από τις ασφαλιστικές εταιρείες στα άτομα άνω των 70 χρονών.
16. Για τα άτομα με αναπηρίες το Συνέδριο επαναβεβαιώνει τη θέση μας για εισαγωγή εξειδικευμένης νομοθεσίας η οποία θα καθορίζει την κοινωνική και οικονομική στήριξη των ΑΜΕΑ η οποία να συμμορφώνεται πλήρως με τη σχετική σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών.
Το προσχέδιο νομοσχεδίου που ετοίμασε η κυβέρνηση έχει πολλά κενά που δεν οδηγούν σε αυτή την κατεύθυνση. Λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στον τομέα της αναπηρίας, ο ορισμός αναπηρίας όπως και η αξιολόγηση των ατόμων με αναπηρίες, να περιλάβει και τις νέες μορφές αναπηρίας με στόχο την εισαγωγή πολιτικών στήριξης αυτών των ατόμων.
17. Το δικαίωμα στη στέγη είναι θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα.
Οι πολιτικές που υιοθετήθηκαν –ή παραλείφθηκαν– τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με το μοντέλο ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, με την πολιτική των χρυσών διαβατηρίων και της χρυσής βίζας, η ανεξέλεγκτη πώληση γης στους ξένους, οδήγησαν μεταξύ άλλων στη δραματική αύξηση κόστους στέγασης και δυσκολία πρόσβασης ενός σημαντικού τμήματος της κοινωνίας στη στέγη, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, τα νέα ζευγάρια, τους φοιτητές, τους ηλικιωμένους, καθώς και για τους εργαζόμενους με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Ταυτόχρονα, η ενοικίαση στέγης έχει εξελιχθεί σε δυσβάσταχτο έξοδο, ειδικά στα αστικά κέντρα όπου οι τιμές έχουν φτάσει σε τεράστια ύψη.
Τα σχέδια που εφαρμόζει η κυβέρνηση δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κρίση στέγης όπως αυτή εμφανίζεται σήμερα στην Κύπρο.
Η ΠΕΟ θα συνεχίσει συλλογικά να διεκδικεί ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική η οποία να εδράζεται στους εξής βασικούς πυλώνες:
• Σύσταση Ενιαίου Στεγαστικού Φορέα.
• Επαρκής χρηματοδοτικούς πόρους από τον κρατικό προϋπολογισμό για στεγαστική πολιτική.
• Έμφαση σε κίνητρα και σχέδια για ανάπτυξη συνεργιών και συμπράξεων του κράτους με τη τοπική αυτοδιοίκηση για σχέδια κοινωνικής στέγης.
18. Το Γενικό Σχέδιο Υγείας αποτελεί σημαντική κοινωνική κατάκτηση.
Η ΠΕΟ έχει τη δική της σφραγίδα για να έχουμε το συγκεκριμένο σχέδιο το οποίο είναι μονοασφαλιστικό και καλύπτει ισότιμα και αλληλέγγυα όλους τους πολίτες.
Έξη χρόνια μετά, χρειάζεται βελτιώσεις που θα εμπλουτίζουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες, θα συνδέουν τις αμοιβές με τη ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, θα αντιμετωπίζουν τις καταχρήσεις και θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα που δημιουργήθηκε από την εξαίρεση των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων για κάποιες κατηγορίες, όπως οι συνταξιούχοι, που τα δικαιούνταν δωρεάν με το προηγούμενο σύστημα.
Η ΠΕΟ θα επιμένει, με γνώμονα τις διαπιστωμένες πραγματικές ανάγκες του ΓΕΣΥ, τον σχεδιασμό πολιτικής που να διασφαλίζει την ποιότητα και την ένταξη υπηρεσιών και παροχών, για τις οποίες υπάρχει διαπιστωμένη ανάγκη. Παράλληλα θα διεκδικήσει μέτρα για αντιμετώπιση της επιθετικής εξαγοράς ιδιωτικών νοσηλευτηρίων από επενδυτικά ταμεία που τείνουν να δημιουργήσουν ολιγοπώλια.
Καθοριστικό στοιχείο για να λειτουργεί αποτελεσματικά το ΓΕΣΥ είναι η ύπαρξη ενός δυνατού πλήρους εξοπλισμένου και στελεχωμένου δημόσιου τομέα υγείας ο οποίος να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς και παροχής ποιοτικών υπηρεσιών. Η στήριξη επομένως των δημόσιων νοσηλευτηρίων, λαμβάνοντας υπόψη και την καθοριστική συμβολή τους στη λειτουργία του ΓΕΣΥ, για να συνεχίσουν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του συστήματος πρέπει να είναι προτεραιότητα.
19. Ο τομέας της Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία παρουσιάζει σημαντικά κενά και παραλείψεις αποτέλεσμα της απροθυμίας της μεγάλης πλειοψηφίας του εργοδοτικού κόσμου να επενδύσει στα θέματα αυτά και τους μη επαρκής ελέγχους από πλευράς τους κράτους.
Χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή από όλα τα στελέχη της ΠΕΟ στα ζητήματα Ασφάλειας και Υγείας, στην εκλογή επιτροπών ασφάλειας και υγείας και στην ορθή λειτουργία τους, εντάσσοντας τα θέματα αυτά συγκεκριμένα στην επιθεώρηση των χώρων εργασίας, στη διαμόρφωση των αιτημάτων και των διεκδικήσεων μας.
Οι βασικές μας διεκδικήσεις εστιάζονται στα ακόλουθα:
• Η συνεχής αύξηση της θερμοκρασίας παράγοντας που αυξάνει την θερμική καταπόνηση των εργαζομένων επιβάλει την εισαγωγή στον Νόμο με σαφήνεια απαγόρευσης διεξαγωγής εργασιών σε συνθήκες καύσωνα χωρίς να υπάρχουν γεωγραφικές ή άλλες εξαιρέσεις με πλήρη κάλυψη μισθών.
• Εισαγωγή της υποχρεωτικής κατάρτισης των νεοεισερχομένων στην εργασία για τα θέματα ασφάλειας και υγείας.
• Σε τομείς υψηλού κινδύνου η υποχρεωτική κατάρτιση των εργαζομένων και η έκδοση ειδικής κάρτας ως προϋπόθεση για απασχόληση στον τομέα, ρύθμιση όπως έχει υιοθετηθεί πιλοτικά στον κατασκευαστικό τομέα, πρέπει να προωθηθεί άμεσα.
• Εισαγωγή υποχρεωτικών πρότυπων επαγγελματικών προσόντων σ’ όλους τους κλάδους και διασύνδεσή τους με την ασφάλεια και υγεία.
• Δημιουργία Επιτροπών Ασφάλειας και Υγείας σε όλους τους χώρους εργασίας
• Εντατικοποίηση της δημιουργία συστήματος επιτήρησης της υγείας.
• Μέτρα από τους εργοδότες και αποτελεσματικοί εφαρμοστικοί μηχανισμοί από το Υπουργείο Εργασίας που να καταπολεμούν έμπρακτα και αποτελεσματικά φαινόμενα παρενόχλησης και εκφοβισμού στους χώρους εργασίας.
20. Η ΠΕΟ θεωρεί ότι η διασφάλιση συνθηκών ανάπαυσης, ψυχαγωγίας και πρόσβασης στον πολιτισμό είναι απαραίτητα στοιχεία στην προσπάθεια για βελτίωση της ποιότητας ζωής και της ευημερίας των εργαζομένων.
Ο θεσμός των Ταμείων Ευημερίας αποτελεί σημαντικό εργαλείο σε αυτή την προσπάθεια και στόχος μας θα πρέπει να είναι η διαφύλαξη και επέκταση του θεσμού σε όλες τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Περαιτέρω στο επίκεντρο της προσοχής μας θα πρέπει να είναι η συνεχής αναβάθμιση και διεύρυνση των υπηρεσιών που προσφέρουν τα ταμεία ευημερίας, στον τομέα της ανάπαυσης, του πολιτισμού και της κοινωνικής στήριξης των εργαζομένων. Στόχος μας είναι, να ενισχυθεί περαιτέρω ο συντονισμός και η ποιοτική αναβάθμιση των παροχών και υπηρεσιών προς όφελος των εργαζομένων και των οικογενειών τους.
Ταυτόχρονα θα συνεχίσουμε την προσπάθεια για αναβάθμιση των ιδιόκτητων αναπαυτηρίων της ΠΕΟ έτσι που να αναδεικνύονται σε πρότυπα κέντρα ανάπαυσης των εργαζομένων ώστε τα μέλη που τα επισκέπτονται να απολαμβάνουν ψηλής ποιότητας υπηρεσίες.
21. Μέσα από τις γραμμές της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Ομοσπονδίας (ΠΣΟ) της οποίας η ΠΕΟ είναι από τα ιδρυτικά μέλη, συνεχίζουμε σε συνεργασία με άλλες ταξικά προσανατολισμένες δυνάμεις, τον αγώνα για ένα κόσμο καλύτερο, δικαιότερο και ειρηνικό. Η ΠΕΟ θα συνεχίσει να στηρίζει και να συμβάλει με όσα μέσα διαθέτει την προσπάθεια της ΠΣΟ για ενδυνάμωση της ταξικής δράσης.
Στις σημερινές συνθήκες, η ενίσχυση του ρόλου και της παρουσίας της ΠΣΟ στην Ευρώπη ως συνδικαλιστικού κινήματος με ταξικό προσανατολισμό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, και προς αυτή την κατεύθυνση χρειάζεται να συμβάλουμε ώστε το Ευρωπαϊκό Περιφερειακό Γραφείο να εντατικοποιήσει τη δράση και τις παρεμβάσεις του, συσπειρώνοντας τις προοδευτικές ταξικές δυνάμεις στην Ευρώπη.
Το Γραφείο Διεθνών Σχέσεων θα συνεχίσει την προσπάθεια εφαρμογής της πολιτικής της ΠΕΟ σε ότι αφορά την διεύρυνση των διεθνών σχέσεων της ΠΕΟ και των Συντεχνιών της αφού αυτές αποτελούν τη δίοδο για την άντληση πληροφοριών και την ανταλλαγή εμπειριών για ζητήματα που απασχολούν τους εργαζόμενους. Μέσα από τη συνεργασία και τις σχέσεις με άλλες συνδικαλιστικές οργανώσεις στόχος είναι ο συντονισμός της δράσης του συνδικαλιστικού κινήματος, η έκφραση αλληλεγγύης , καθώς και η ανάπτυξη κοινών δράσεων και πρωτοβουλιών.
22. Η μαζικοποίηση του κινήματος παραμένει το κύριο ζητούμενο στην οργανωτική μας δουλειά. Όσο πιο ισχυροί είμαστε, τόσο πιο αποτελεσματικοί είναι και οι αγώνες μας προς όφελος των εργαζομένων.
Το 29ο συνέδριο καθορίζει ως προτεραιότητες της δουλειάς μας στον οργανωτικό τομέα τα πιο κάτω:
• Στοχοπροσήλωση της δουλειάς μας στην οργάνωση νέων επιχειρήσεων με βάση τις αποφάσεις που συλλογικά λαμβάνουμε. Παρά τις προσπάθειες και τα καλά αποτελέσματα που έχουμε είναι φανερό ότι υπάρχουν τεράστια περιθώρια. Θα πρέπει να αναληφθούν συγκεκριμένες και συγκροτημένες πρωτοβουλίες για οργάνωση των εργαζομένων σε νέους κλάδους , οι οποίοι να καλύπτονται από τις συλλογικές συμβάσεις. Η προσέγγιση νέων ανθρώπων που κατά κανόνα εργάζονται σε αυτούς τους τομείς να είναι ψηλά στις προτεραιότητες και στον σχεδιασμό της δουλειάς μας.
• Οργάνωση νέων μελών μέσα από τις ήδη οργανωμένες επιχειρήσεις, τόσο από ανοργάνωτους αλλά και από μετακινήσεις από άλλες Συντεχνίες.
• Καλύτερη αξιοποίηση της νομοθεσίας που κατοχυρώνει το δικαίωμα οργάνωσης μέσα από τις συγκεκριμένες διαδικασίες που προβλέπει καθώς και άλλων βοηθητικών νομοθεσιών όπως τον νόμο για προστασία των αντιπροσώπων των εργαζομένων.
Η επαφή των στελεχών με τη βάση είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής μας δράσης. Για να συνεχίσει και να αναβαθμιστεί ακόμα περισσότερο, επιβάλλεται να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής μας.
Η συνεχής αναβάθμιση και η ποιοτική λειτουργία των Κλαδικών και των Τοπικών Επιτροπών για να εφαρμόζεται και στην πράξη ότι είναι η Συντεχνία στους τόπους δουλειάς, να είναι ψηλά στις προτεραιότητες μας. Η ουσιαστική εμπλοκή των τοπικών μας στελεχών σε όλο το φάσμα της συνδικαλιστικής δράσης είναι καθοριστικής σημασίας προς αυτή την κατεύθυνση.
Για την εμβάθυνση και αναβάθμιση της επαφής της ΠΕΟ με τους εργαζόμενους και ευρύτερα με την κοινωνία, σημαντικό ρόλο έχει να διαδραματίσει η παρουσία της ΠΕΟ στους τόπους κατοικίας. Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε, δεν φτάσαμε στα επιθυμητά επίπεδα. Έχουμε αποφάσεις και για αυτό το θέμα, για στήριξη της δουλειάς που γίνεται από την ΕΚΥΣΥ και την ανάγκη καλύτερου συντονισμού από τα Τ.Σ., τις οποίες χρειάζεται με μεγαλύτερη ένταση να υλοποιήσουμε.
Σημαντική είναι και η παρέμβαση της ΠΕΟ ευρύτερα στην κοινωνία. Αυτή η παρέμβαση πρέπει να ενδυναμωθεί ακόμα περισσότερο. Η ποιότητα ζωής των εργαζομένων δεν αφορά μόνο τις συνθήκες εργασίας, αφορά γενικότερα τις συνθήκες της ζωής τους, αλλά και ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα.
Σημαντικός ρόλος αναλογεί σ’ αυτή την προσπάθεια στα εξειδικευμένα γραφεία και τμήματα της ΠΕΟ, τα οποία ασχολούνται με συγκεκριμένες ομάδες εργαζομένων όπως της νεολαίας, των γυναικών, των ανέργων και των μεταναστών.
Μέσα στις σημερινές συνθήκες, η ανάγκη για συνεχή ανάπτυξη των γνώσεων και των δεξιοτήτων των συνδικαλιστικών στελεχών επιβάλλεται να είναι ψηλά στις προτεραιότητες του κινήματος.
Η ποιοτική επιμόρφωση μέσα από στοχευμένα προγράμματα, που θα εξοπλίζουν τα στελέχη με γνώσεις και επιχειρήματα για να μπορούν να αντιμετωπίζουν τις καθημερινές προκλήσεις, χρειάζεται να βρίσκεται στο κέντρο της προσοχής των συντεχνιών και των Τ.Σ. της ΠΕΟ.
Καλύτερη αξιοποίηση μπορεί να γίνει τόσο στο Εργατικό Βήμα, όσο και τα ηλεκτρονικά μέσα που διαχειριζόμαστε, ιστοσελίδα, ΜΚΔ, για να έχουν πιο αναβαθμισμένη παρέμβαση προς την κατεύθυνση της ενημέρωσης, της επιμόρφωσης και της διάχυσης γνώσης και τεκμηρίωσης.
23. Στα 23 χρόνια ζωής και δράσης του, το Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου της ΠΕΟ έχει καταφέρει να εδραιωθεί, να καταξιωθεί και να βελτιώσει σημαντικά την αναγνωρισιμότητά του.
Το Ινστιτούτο παράγει σημαντικό για τις τρέχουσες και μεσοπρόθεσμες ανάγκες της ΠΕΟ ερευνητικό έργο, ενώ συμβάλει επίσης στην βελτίωση της εκπαιδευτικής και επιμορφωτικής δραστηριότητάς μας. Θεωρούμε, ωστόσο, ότι υπάρχει αρκετό περιθώριο βελτίωσης της δουλειάς του. Στην περίοδο που ακολουθεί, το Ινστιτούτο θα πρέπει να δώσει περισσότερη έμφαση στην ανανέωση και στη βελτίωση της λειτουργίας του Επιστημονικού Συμβουλίου και στην προσέλκυση νέων ερευνητών, ώστε να διασφαλίσουμε τη συνέχεια της δραστηριότητας του Ινστιτούτου σε βάθος χρόνου. Περιθώρια υπάρχουν και για την ενίσχυση της συνέργειας του με άλλα τμήματα της ΠΕΟ. Για παράδειγμα, το Ινστιτούτο θα μπορούσε να αναζητήσει συνέργειες και να αναπτύξει συνεργασίες με το Ιστορικό Μουσείο και το Ιστορικό Αρχείο της ΠΕΟ, ώστε να επεκταθεί η δραστηριότητα του και στο χώρο της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας του τόπου μας. Τέλος, το Ινστιτούτο θα πρέπει να επιδιώξει, επίσης, τη διεύρυνση της συνεργασίας του με άλλα συναφή ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού. Η ΠΕΟ θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες βελτίωσης της δουλειάς του, ώστε να μπορεί και αυτό να ανταποκρίνεται με τη σειρά του στις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες επιστημονικής υποστήριξης της δουλειάς της ΠΕΟ και του συνδικαλιστικού κινήματος γενικότερα.
