Παρέμβαση Αν. ΓΓ ΠΕΟ στο Συνέδριο της ΓΣΕΕ

Επιτρέψτε μου εκ μέρους της ΠΕΟ, να ευχαριστήσω για την πρόκληση να εκπροσωπηθούμε στο συνέδριο σας και να συζητήσουμε σήμερα ένα θέμα που βρίσκεται στον πυρήνα της συνδικαλιστικής δράσης σε όλη της Ευρώπη και τον κόσμο.

Μπορεί να μην έχουμε την ίδια ανάλυση όλες οι οργανώσεις, μπορεί η ανάγνωση να διαφέρει, μπορεί ακόμα και για τις αιτίες να μην έχουμε ίδια αφετηρία, ωστόσο για τα αποτελέσματα, για την πραγματικότητα όπως την βιώνουν οι εργαζόμενοι κάτω στους τόπους δουλειάς, εκτιμώ ότι αυτά δεν μπορεί να επιδέχονται πολλές ερμηνείες.

Το θέμα που επιλέξετε για συζήτηση, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τον κοινωνικό διάλογο, δεν μπορούμε ωστόσο να το δούμε ξεκομμένα από την πολιτική και οικονομική πραγματικότητα.

Η σημερινή συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από τη βαθιά κρίση του καπιταλισμού τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και τις επεμβάσεις.

Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ αιματοκυλούν τους λαούς για να ελέγξουν τις πηγές ενέργειας και για να προωθήσουν τα γεω-στρατηγικά τους συμφέροντα.

Ο καπιταλισμός έχει σύμφυτο του την εκμετάλλευση και δεν διστάζει να συμπεριφερθεί απάνθρωπα, προκειμένου να μεγιστοποιήσει ακόμα περισσότερο τα κέρδη του κεφαλαίου και των πολυεθνικών μονοπολίων.

Η κρίση του καπιταλισμού επιβεβαιώνει την ίδια την φύση του που εκδηλώνεται με τον μιλιταρισμό, την βία και τους πολέμους. Οι λαοί δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα από τους πολέμους – αντίθετα, πληρώνουν το τίμημα με αίμα, προσφυγιά και καταστροφή.

Την ίδια στιγμή που εντείνονται οι ανισότητες και η φτώχεια, παρατηρούμε μια τεράστια αύξηση στις δαπάνες για τους εξοπλισμούς αφού σύμφωνα με τα ίδια τα στοιχεία του ΝΑΤΟ οι δαπάνες σε εξοπλισμούς το 2025 εκτοξεύτηκαν στα 1,4 τρισεκατομμύρια δολλάρια.
Όπως οι αποφάσεις και οι πολιτικές για τη συντήρηση της πολεμικής μηχανής είναι θέμα ταξικό, έτσι και η ειρήνη είναι ζήτημα ταξικό. Ο αγώνας ενάντια στους πολέμους είναι συνδεδεμένος με τον αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση.
Για την ΠΕΟ το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης δεν είναι αφηρημένο. Δεν μπορούμε να είμαστε «ουδέτεροι» στα όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Βρισκόμαστε λοιπόν σε μια περίοδο πολλαπλών καπιταλιστικών κρίσεων, ιμπεριαλιστικών πολέμων και γεωπολιτικών αναταράξεων που επηρεάζουν άμεσα τους εργαζομένους στην Κύπρο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνώς. Μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από βαθιά αβεβαιότητα. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, η αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο, η ενεργειακή κρίση, ο πληθωρισμός και η αύξηση του κόστους ζωής δημιουργούν έντονες κοινωνικές πιέσεις.

Όλα αυτά επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα των εργαζομένων. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, οι κοινωνικοί δείκτες δείχνουν αύξηση των ανισοτήτων, μείωση της αγοραστικής δύναμης και διεύρυνση της επισφαλούς εργασίας.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις μπορούν δυνητικά να αποτελούν εργαλείο προστασίας και επέκτασης των εργατικών δικαιωμάτων. Αυτό βέβαια υπό προϋποθέσεις. Δεν αρκούν οι διακηρύξεις, η επικύρωση οδηγιών, η λεκτική αναγνώριση του προβλήματος. Αν δεν αναγνωριστεί ότι έχει αλλάξει ο συσχετισμός στο ταξικό πεδίο, αν δεν στηριχτεί με έμπρακτα και συγκεκριμένα μέτρα το αδύνατο μέρος για να επανέλθει η ισορροπία, δεν έχουν νόημα τα υπόλοιπα.

Στη χώρα μου, την Κύπρο, τα θεμέλια του συστήματος εργασιακών σχέσεων το οποίο στηρίζεται στην ρύθμιση των ορών απασχόλησης με Σ.Σ.Ε. και στο οποίο θεωρητικά εκφράζουν προσήλωση οι εργοδοτικές οργανώσεις υπονομεύονται συστηματικά. Οι εκπρόσωποι τους, ως συλλογικοί εκφραστές των συμφερόντων των εργοδοτών που υπογράφουν συμβάσεις, μετά την υπογραφή τους οι ίδιοι ερμηνεύουν ότι η συμφωνία εφαρμόζεται μόνο για όσους και όσες υπέγραψαν δήλωση μέλους σε συνδικαλιστική οργάνωση.

Η ίδια η κυβέρνηση υπονομεύει το σύστημα εργασιακών σχέσεων και συνηγορεί στους χαμηλούς μισθούς όταν δίνει άδειες απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες σε εργοδότες που παραβιάζουν ή που δεν εφαρμόζουν Σ.Σ.Ε.

Η εφαρμογή υποστηρικτικών θεσμικών μέτρων που να στηρίζουν το αποτέλεσμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης και την εφαρμογή των συμφωνηθέντων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να διαχυθεί το θετικό αποτέλεσμα από την βελτίωση που πετυχαίνουμε στους μισθούς σε όλους τους εργαζόμενους. Αυτός είναι και ο μηχανισμός για να καλύψει η πρόσφατη συμφωνία για την ΑΤΑ όλους τους εργαζόμενους.

Η υιοθέτηση πρότυπων συμβάσεων σε τομείς που παραχωρούνται άδειες εργασίας για απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες που να είναι αποτέλεσμα συμφωνίας μεταξύ Υπουργείου Εργασίας, Συντεχνίων και εργοδοτών, η εφαρμογή του Πρότυπου Συμβολαίου για έργα του δημοσίου που υποχρεώνει στην εφαρμογή των Σ.Σ.Ε σε όσους λαμβάνουν δημόσιες συμβάσεις και σε όσους λαμβάνουν χορηγίες από το κράτος είναι αποφάσεις τις οποίες οφείλει η κυβέρνηση να λάβει με στόχο την στήριξη των Σ.Σ.Ε. και την διασφάλιση αξιοπρεπών μισθών.

Αυτοί οι στόχοι θα είναι στο επίκεντρο των δράσεων μας τα επόμενα χρόνια. Οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα σε καλύτερους μισθούς, σε καλύτερες συνθήκες εργασίας, σε εργασία με δικαιώματα. Δικαιούνται πολύ μεγαλύτερο μερίδιο από τον πλούτο που παράγει και προσφέρει η δουλειά τους. Αυτό είναι το μεγάλο διακύβευμα για το συνδικαλιστικό κίνημα στα επόμενα χρόνια και σε αυτό θα εστιάσαμε στις αποφάσεις του 29ου Συνεδρίου της ΠΕΟ.

Κλείνοντας, όπως γνωρίζεται η Κύπρος αντιμετωπίζει ιδιαίτερες γεωπολιτικές προκλήσεις. Η συνεχιζόμενη κατοχή μεγάλου μέρους του εδάφους της χώρας αποτελούν διαρκή παράγοντα αστάθειας. Η Κύπρος παραμένει μια διαιρεμένη χώρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που επηρεάζει την οικονομία, την κοινωνία και την προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ΠΕΟ στηρίζει σταθερά την ειρηνική επίλυση του Κυπριακού στη βάση του διεθνούς δικαίου, των αποφάσεων και των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Στόχος είναι μια επανενωμένη χώρα, όπου Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζουν και να εργάζονται μαζί, σε συνθήκες ειρήνης, δημοκρατίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Η συνεργασία των συνδικάτων και των εργαζομένων και από τις δύο κοινότητες μπορεί να αποτελέσει γέφυρα εμπιστοσύνης και συμβολή στην οικοδόμηση μιας κοινής προοπτικής.

Σε περιόδους πολέμων και κρίσεων, ο κοινωνικός διάλογος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Οι οικονομικές πιέσεις, η ακρίβεια και οι μεταβολές στην αγορά εργασίας δεν πρέπει να οδηγούν σε αποδυνάμωση των εργασιακών δικαιωμάτων. Αντίθετα, απαιτείται ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, προστασία των μισθών, ποιοτικές θέσεις εργασίας και πολιτικές που μειώνουν τις ανισότητες.

Αυτό προϋποθέτει ισχυρά συνδικάτα, ουσιαστικό και όχι διακοσμητικό ή και προσχηματικό διάλογο και πολιτικές που θέτουν στο επίκεντρο τον άνθρωπο και την εργασία. Η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από κοινωνική δικαιοσύνη και προστασία των εργαζομένων και όχι τα κέρδη του κεφαλαίου.

Η διεθνής συνδικαλιστική συνεργασία είναι σήμερα πιο αναγκαία από ποτέ. Οι εργαζόμενοι της Ευρώπης, της Μεσογείου και του κόσμου αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις όπως πολέμους, οικονομικές κρίσεις, ψηφιακή μετάβαση, κλιματική αλλαγή και κοινωνικές ανισότητες. Η ενότητα και η αλληλεγγύη του συνδικαλιστικού κινήματος μπορούν να αποτελέσουν ισχυρό παράγοντα σταθερότητας και προόδου.

Ευχαριστώ ξανά για την πρόσκληση και εύχομαι κάθε επιτυχία στο συνέδριο σας.