Εισαγωγική δήλωση

Σωτηρούλας Χαραλάμπους

Γενική Γραμματέας ΠΕΟ

Στη Δημοσιογραφική Διάσκεψη για παρουσίαση του έργου «Ενίσχυση της ικανότητας της ΠΕΟ στην αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων του συνδικαλιστικού κινήματος και των εργαζόμενων γενικότερα»

Σας καλωσορίζω στη σημερινή δημοσιογραφική διάσκεψη.

Εδώ και αρκετά χρόνια βιώνουμε μια μεγάλη ανατροπή στο σύστημα εργασιακών σχέσεων του τόπου μας, η οποία εντάθηκε την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Η οργάνωση σε συντεχνίες και η ρύθμιση των όρων απασχόλησης μέσα από συλλογικές συμβάσεις εργασίας έχουν υποχωρήσει. Παρατηρήθηκε μετακίνηση σε προσωπικά συμβόλαια, σε ατομικές ρυθμίσεις με όρους απασχόλησης που στη μεγάλη τους πλειοψηφία είναι σαφώς υποδεέστεροι από αυτούς που προνοούνται στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Στη διαδικασία απορρύθμισης και εξατομίκευσης της σχέσεις εργοδότη-εργοδοτούμενου χρησιμοποιούνται και οι λεγόμενες ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας. Αυτές αφορούν τόσο το πλαίσιο του χρόνου εργασίας, μερική απασχόληση, συμβόλαια εργασίας τακτής προθεσμίας, όσο και την υπόκρυψη της άμεσης σχέσης εργοδότη και εργοδοτούμενου με μορφές εργασίας όπως η αγορά υπηρεσιών, η ανάθεση εργασιών σε τρίτους, η ενοικίαση εργαζομένων. Σε αυτή διαδικασία αξιοποιείται και η τεχνολογική  εξέλιξη όπως η εργασία εξ αποστάσεως και η εργασία σε ψηφιακές πλατφόρμες.

Το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων με συλλογικές συμβάσεις εργασίας από το 80-85% που ήταν στις δεκαετίες 80 και 90 έχει υποχωρήσει σήμερα κάτω από το 50%.

Για την προώθηση των πιο πάνω πολιτικών αξιοποιείται και ο φόβος και η ανασφάλεια που νιώθουν οι εργαζόμενοι για το εργασιακό τους μέλλον. Καλλιεργείται η απαξίωση στους συλλογικούς αγώνες και την οργάνωση. Προωθείται το ατομικό έναντι του συλλογικού. Χρησιμοποιείται ο εκφοβισμός και η άρνηση της αναγνώρισης της οργάνωσης. Γίνεται προσπάθεια να διαχωριστούν και να διασπαστούν οι εργαζόμενοι.

Μπροστά σ’ αυτό το σκηνικό η ΠΕΟ εδώ και χρόνια έχει διαμορφώσει ένα πλαίσιο πάνω στο οποίο κινούνται οι δράσεις και διεκδικήσεις μας:

1^ον Έχουμε διαμορφώσει ολοκληρωμένο πλαίσιο θέσεων που στοχεύουν σε μέτρα πολιτικής από το κράτος έτσι που να στηριχθούν οι συλλογικές συμβάσεις, η εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, το δικαίωμα της οργάνωσης και της πρόσβασης στους χώρους εργασίας.

2^ον Αναγνωρίζοντας ότι μεγάλο κομμάτι των εργαζομένων που δεν καλύπτονται από ΣΣΕ ιδιαίτερα το χαμηλά αμοιβόμενο κομμάτι είναι πιο ευάλωτο και στερείται βασικών δικαιωμάτων, διεκδικούμε επαρκή κατώτατο μισθό και κατοχύρωση βασικών εργασιακών δικαιωμάτων όπως ΑΤΑ, ωριαία απόδοση, 13^ος μισθός, υπερωριακή αποζημίωση, ταμεία προνοίας για όλες αυτές τις χιλιάδες εργαζόμενων.

3^ον Κοιτάζουμε τον εαυτό μας, τους τρόπους και μεθόδους επαφής με τους εργαζόμενους.  Προσπαθούμε να εισάξουμε καινούρια εργαλεία στήριξης και ανταπόκρισης ιδιαίτερα σε εκείνες τις ομάδες που δεν είναι οργανωμένοι.  Να καταπολεμήσουμε την άγνοια και το φόβο που γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από πολλούς εργοδότες για να αποτρέπουν την οργάνωση και τις συλλογικές συμβάσεις.  Να αλλάξουμε με τους στόχους που προβάλλουμε, την επαφή και τις δράσεις μας, προσλαμβάνουσες και αντιλήψεις για το συνδικαλιστικό κίνημα.

Με αυτές τις βασικές κατευθύνσεις είναι που έχουμε διαμορφώσει τις δράσεις που περιλήφθηκαν στο έργο «Ενίσχυση της ικανότητας της ΠΕΟ στην Αντιμετώπιση Σύγχρονων Προκλήσεων του Συνδικαλιστικού Κινήματος και των εργαζομένων γενικότερα» το οποίο υλοποιεί η ΠΕΟ στο πλαίσιο του προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «Θάλεια 2021-2027».

Για το έργο και τις δράσεις του θα γίνει παρουσίαση από τη συν. Μαρίνα Σταυρινού Κούκου που έχει την γενική ευθύνη για την παρακολούθηση και την υλοποίηση του έργου.

Μέρος των δράσεων του έργου είναι και η ποιοτική και ποσοτική έρευνα με τίτλο «Οι αντιλήψεις και η γνώμη για το Συνδικαλιστικό Κίνημα της Κύπρου» που πραγματοποίησε η εταιρία CYMAR για λογαριασμό της ΠΕΟ και την οποία θα παρουσιάσει ο κ. Χρίστος Μαραγκός Διευθυντής Ερευνών της CYMAR.

Ο λόγος που προχωρήσαμε στην έρευνα είναι γιατί θέλαμε να έχουμε ένα αντικειμενικό εργαλείο καταγραφής στάσεων και αντιλήψεων το οποίο να αξιοποιήσουμε για να βελτιώσουμε τη δράση, την επαφή μας με τους εργαζόμενους.

Τα αποτελέσματα των δυο ερευνών είναι ιδιαίτερα σημαντικά όχι μόνο για την ΠΕΟ αλλά για το συνδικαλιστικό κίνημα στο σύνολο του.

Από τις απαντήσεις αναδεικνύεται ότι τόσο οι εργαζόμενοι που ανήκουν σε συντεχνίες, όσο και οι μη οργανωμένοι αναγνωρίζουν τον διαχρονικό ρόλο των συντεχνιών στην υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων, για καλύτερους μισθούς και καλύτερες συνθήκες εργασίας, το ρόλο τους στην προστασία των εργαζομένων.

Σημειώνεται ως στοιχείο της μείωσης της οργανωτικότητας  μεταξύ άλλων η έλλειψη ενδιαφέροντος από τους νέους εργαζόμενους, η άρνηση των εργοδοτών να οργανωθεί το προσωπικό τους.

Καταγράφει η έρευνα τους τομείς που θεωρούν οι εργαζόμενοι ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις μελλοντικές μας διεκδικήσεις όπως και τι αναμένουν ότι πρέπει να κάνουμε για να είμαστε πιο αποτελεσματικές ως συντεχνίες.

Είναι επίσης εμφανές από τις δυο έρευνες ότι η αντίληψη και η στάση απέναντι στο συνδικαλιστικό κίνημα διαφέρει ανάμεσα στους οργανωμένους και μη οργανωμένους εργαζόμενους, ανάμεσα στους πιο νέους και μεγαλύτερους σε ηλικία.

Σημειώνεται και δυσπιστία και ερωτηματικά για την αποτελεσματικότητα μας. 

Με βάση την ποσοτική έρευνα η ΠΕΟ αναγνωρίζεται από τους εργαζόμενους για τους εργατικούς της αγώνες, για το ότι είναι πιο κοντά στους εργαζόμενους, για το ότι αγωνίζεται αποτελεσματικά για τα δικαιώματα των εργαζομένων και ότι προβάλλουμε αιτήματα με βάση τις ανάγκες των εργαζομένων. 

Αυτό το εύρημα επιβεβαιώνει ότι οι εργαζόμενοι έχουν επίγνωση της σημασίας της οργάνωσης Σημειώνουμε επίσης ότι παρά τις κριτικές επισημάνσεις, το 85% των ερωτηθέντων απαντά  ότι οι συντεχνίες είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση δίκαιων εργασιακών συνθηκών. 

Τα συμπεράσματα των δυο ερευνών  μας δημιουργούν ακόμα μεγαλύτερη ευθύνη. Με δράσεις να ανατρέψουμε αντιλήψεις που αφορούν την αποτελεσματικότητα μας στις διεκδικήσεις, να ανατρέψουμε την δυσπιστία και τις επιφυλάξεις που καταγράφονται, τον φόβο που εκφράζει ιδιαίτερα το μη οργανωμένο κομμάτι των εργαζομένων έτσι που να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των εργαζομένων.